This is default featured slide 1 title

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 5 title

Problem z udarem

Dzisiejsza rzeczywistość cechuje się sporą dozą pośpiechu. Polacy nie mają zbyt wiele czasu na odpoczynek, większość zaś czasu wolnego poświęcają rodzinie. Co najgorsze nie bardzo mają czas, okazję, ale także i ochotę na monitorowanie swojego stanu zdrowia i regularne dbanie o niego – a to może mieć bardzo poważne konsekwencje. Polacy nie dbają o to co i ile spożywają, a także często nie uprawiają żadnych sportów – może to być czynnik wpływający na występowanie szeregu bardzo nieprzyjemnych w przebiegu i skutkach chorób. Jedną z najczęściej występujących w naszym kraju – kilkadziesiąt tysięcy nowych zachorowań rocznie – jest udar mózgu, który jest jedną z największych przyczyn śmierci w Polsce. Grupą najczęściej narażoną na tego typu stan chorobowy są osoby starsze, po 55 roku życia, po którym to szansa na zachorowalność rośnie w szybkim tempie. Prowadzi do bardzo poważnego upośledzenia różnorakich możliwości fizycznych i psychicznych człowieka, często zaś do śmierci. Warto zwrócić uwagę, że każdy zawał multiplikuje możliwość wystąpienia kolejnego. Na wystąpienie tego stanu chorobowego wpływ ma szereg różnorakich czynników. Niestety na szereg z nich nie mamy jednak osobiście żadnego wpływu. Grupą, jak już wspomniano, największego ryzyka są mężczyźni w starszym wieku. Dużą rolę gra tutaj także osobiste uwarunkowanie genetyczne, ponieważ skłonność do nabywania tego typu schorzeń jest w ogromnej mierze przekazywana w spadku po przodkach. Prawdopodobieństwo wystąpienia udaru zwiększają fakt chorowania przez człowieka na m.in. cukrzyce czy choroby ciśnienia.

Najważniejsze jest zdrowie?

Współcześnie każdy z nas wie, że jednym z najważniejszych tematów narzekań – np. przy rodzinnym stole „u cioci na imieninach” - jest zdrowie. Choć Polacy zwykli o swoim zdrowiu często rozmawiać, rzadziej jednak wynikają z tego jakieś konkretne kroki, które podejmują by poprawić ten aspekt całego życia. A rzeczywistość wydaje się być zatrważająca – mieszkańcy kraju nad Wisłą coraz częściej zapadają na choroby powodowane w jakimś stopniu po prostu niedbałością o swoją kondycję czy zdrowe odżywianie. W zasadzie jest to większość schorzeń, bowiem w jakimś stopniu te czynniki wpływają na występowanie bardzo wielu z nich. Jedną z częściej dotykających Polaków chorób ostatnich dekad jest niestety udar mózgu. Choroba bardzo poważna i mająca niestety często bardzo poważne konsekwencje dla organizmu – ogranicza bowiem w różnorakim stopniu możliwości psychiczne i fizyczne człowieka. Oczywiście na jego występowanie wpływ mają rozmaite czynniki, na które pojedynczy człowiek nic nie jest w stanie poradzić – mowa tu np. o naturalnej, przekazywanej genetycznie skłonności do nabywania tego typu schorzeń. Faktem jest także, że o wiele łatwiej zapaść na udar sześdziesięcioletniemu mężczyźnie, niż trzydziestoletniej kobiecie. Należy jednak zwrócić uwagę, że można starać się przeciwdziałać wystąpieniu tego typu stanu chorobowego np. poprzez zwalczanie otyłości – szereg nieskomplikowanych ćwiczeń, bieganie i zdrowa dieta mogą sprawić tutaj cuda. Pomocne może być na pewno odrzucenie alkoholu czy papierosów, które w ogromnej mierze zwiększaja prawdopodobieństwo zachorowania.

Niekonwencjonalne sposoby leczenia udaru mózgu i jego skutków

Leczenie i rehabilitacja po udarze mózgu jest procesem długotrwałym i żmudnym. Naukowcy wciąż pracują nad kolejnymi sposobami leczenia pacjentów, dotkniętych tym schorzeniem. Nowatorskie metody mają skrócić czas rekonwalescencji oraz uczynić leczenie mniej uciążliwym. Jednym z najnowszych doniesień o nowych metodach leczenia jest informacja o wykorzystaniu w terapii udaru mózgu komórek macierzystych pobranych ze szpiku kostnego pacjenta. Komórki macierzyste mają ogromną moc regeneracji i zgodnie z wynikami badań przyspieszają regenerację mózgu po udarze niedokrwiennym. Ważna jest również atrakcyjność rehabilitacji i terapii pacjentów po udarze, gdy skończy się hospitalizacja. Zadanie jest szczególnie trudne w przypadku nietypowych pacjentów. Nie wszyscy wiedzą, że udar mózgu dotknął znanego pisarza Sławomira Mrożka. Skutkiem udaru była afazja, co dla literata jest jedną z największych tragedii. Człowiek, który mówił i pisał w kilku językach, z dnia na dzień stracił możliwość posługiwania się nawet językiem ojczystym. Po hospitalizacji Mrożek rozpoczął terapię z logopedą. Terapia była nietypowa, gdyż oprócz standardowych ćwiczeń obejmowała pisanie nowej książki. Jej owocem jest autobiografia Sławomira Mrożka pod tytułem „Baltazar”. Praca nad nią była, jak przyznaje sam pisarz, przełomem w terapii i przyniosła zadziwiające efekty.

Aktywność fizyczna znacząco poprawia stan zdrowia

Współcześnie coraz bardziej docenia się zbawienny wpływ aktywności fizycznej na ludzki organizm. Uprawianie sportu jest coraz bardziej modne i jednogłośnie zalecane przez lekarzy. Dobroczynny wpływ ruchu na ciało w pełni oddaje powiedzenie: ruchem można zastąpić leki, ale żaden lek nie zastąpi ruchu. Uprawianie sportu, codzienna gimnastyka a nawet codzienny spacer mogą znacznie poprawić stan zdrowia i zmniejszyć ryzyko wystąpienia poważnych chorób, w tym udaru mózgu. Ćwiczenia fizyczne obniżają ciśnienie krwi, redukują poziom szkodliwej frakcji cholesterolu LDL oraz obniżają ryzyko zachorowania na cukrzycę. Wszystkie te czynniki są niezwykle ważne dla profilaktyki udaru mózgu. Przypuszczenia lekarzy co do rewelacyjnego wpływu aktywności fizycznej na zdrowie potwierdziły badania naukowe. Ich rezultatem jest wniosek, że osoby, które prowadzą siedzący tryb życia i nie uprawiają żadnego sportu są aż o 20% bardziej narażone na udar mózgu niż osoby aktywne ruchowo. Najkorzystniejszy dla zdrowia jest regularny, codzienny wysiłek. Minimum aktywności, która może przynieść widoczną poprawę stanu organizmu to pół godziny ćwiczeń trzy razy w tygodniu. Badania wykazały również, że aż 90% udarów mózgu ma przyczynę, na którą pacjent miał wcześniej wpływ. Wiele ryzykownych dla zdrowia stanów można wyeliminować podejmując prostą, regularną aktywność fizyczną.

Dieta, która chroni przed udarem mózgu

Do najczęstszych przyczyn chorób układu sercowo-naczyniowego należy miażdżyca. Jeśli zmiany miażdżycowe wytworzą się w naczyniach doprowadzających krew do mózgu i zmniejszą ich światło, tym samym utrudniając przepływ krwi, może dojść do udaru mózgu. Ważnym punktem profilaktyki (a także leczenia) udaru mózgu jest prawidłowa dieta. W grupie podwyższonego ryzyka znalazły się osoby otyłe, podatne na schorzenia sprzyjające wystąpieniu udaru mózgu: miażdżycę, nadciśnienie krwi, zaburzenia metabolizmu, znacznie podwyższony poziom cholesterolu oraz cukrzycę. Do nadciśnienia tętniczego przyczynia się między innymi nadmierne spożycie sodu. Dlatego jak najbardziej wskazane jest ograniczenie, a najlepiej całkowite wykluczenie soli z diety. Jej wystarczającą ilość zawierają gotowe produkty, które spożywamy na co dzień. Jednym z najważniejszych zaleceń żywieniowych dla osób zagrożonych udarem mózgu (lub które go przeszły) jest dbanie o utrzymanie odpowiedniej masy ciała. Ilość dostarczanych organizmowi kalorii nie powinna przekraczać dziennego zapotrzebowania, uzależnionego od wielu czynników, takich jak płeć, aktywność fizyczna, wzrost. Warto również ograniczyć spożywanie tłuszczów, które podnoszą poziom szkodliwej frakcji cholesterolu LDL oraz przyczyniają się do zmian miażdżycowych. Zamiast tego korzystnie jest wprowadzić do jadłospisu warzywa i owoce, które są bogatym źródłem witamin.

Antykoncepcja hormonalna zwiększa ryzyko udaru mózgu

Okazuje się, że w grupie osób szczególnie narażonych na udar mózgu znalazły się również kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną. Pigułki antykoncepcyjne zwiększają ryzyko zakrzepicy, a tym samym jej powikłań: zawału serca, zatoru płucnego oraz udaru mózgu. Odpowiedzialny jest za to składnik estrogenowy pigułki. Sprawa komplikuje się dodatkowo, ponieważ kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną narażone są bardziej także na inne choroby, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenie metabolizmu. Schorzenia te automatycznie podnoszą ryzyko udaru mózgu. Najnowsze badania wykazały, że dla układu krążenia najbezpieczniejsze (choć nie obojętne) są pigułki drugiej generacji. Największe ryzyko wystąpienia zakrzepicy i jej następstw niesie ze sobą przyjmowanie pigułek trzeciej i czwartej generacji. Długoletnie duńskie badania wykazały, że ryzyko jest zróżnicowane i zależy od rodzaju hormonalnej kombinacji, jaką zawiera pigułka. Badania zakończono konkluzją jakoby ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych było wyższe przy antykoncepcji hormonalnej, jednak jest ono do zaakceptowania u zdrowych pacjentek, nieobciążonych genetycznie oraz prowadzących aktywny tryb życia. Obowiązkiem lekarza jest poinformowanie pacjentki o tym, że palenie papierosów w połączeniu z pigułkami hormonalnymi jest ogromnie ryzykowne i naraża ją na wiele poważnych schorzeń.

Leczenie udaru szansą na powrót do pełnej sprawności

Jeszcze do niedawna uważano, że udar mózgu jest równoznaczny z wyrokiem śmierci lub trwałego kalectwa. Tymczasem udarowi można nie tylko skutecznie zapobiegać, ale także z powodzeniem go leczyć i łagodzić jego skutki. Po postawieniu diagnozy (udar mózgu wykrywa się poprzez tomografię komputerową) pacjent otrzymuje odpowiednie leki, a gdy odzyska świadomość i nieco dojdzie do siebie, oprócz leczenia farmakologicznego, wdraża się odpowiednią rehabilitację i psychoterapię. Leczenie farmakologiczne polega głównie na podawaniu leków przeciwpłytkowych, które mają rozrzedzić krew i zapobiec nawrotom udaru. Sposób leczenia zależy w największym stopniu od rodzaju udaru, miejsca w którym wystąpił i funkcji organizmu, które zostały zaburzone. Większość pacjentów po udarze cierpi na paraliż części ciała. Konieczna jest zatem odpowiednia rehabilitacja, zabiegi przywracające sprawność i coraz bardziej zaawansowane i intensywne ćwiczenia fizyczne. Pacjenci z zaburzeniami mowy współpracują z logopedami. Niezwykle ważna jest w rehabilitacji regularność ćwiczeń, gdyż tylko ona przynosi pożądane rezultaty. Często powrót do pełnej sprawności zajmuje wiele miesięcy, a nawet lat, co wymaga od chorego wiele siły, determinacji i samozaparcia. Niejednokrotnie konieczna jest pomoc psychologa lub psychiatry.

Skuteczna profilaktyka udaru mózgu

Udar mózgu dotyka coraz większej liczby ludzi. Szacuje się, że co osiem minut ktoś na naszej planecie przechodzi udar i są to nie tylko osoby w podeszłym wieku. Zła dieta, stres, używki, siedzący tryb życia i choroby cywilizacyjne, takie jak otyłość sprawiają, że na udar mózgu zapadają coraz młodsze osoby. Tymczasem, jak w przypadku większości schorzeń, można uniknąć tego groźnego zdarzenia poprzez odpowiednią profilaktykę. Nawet osoby, będące w grupie ryzyka za sprawą zaawansowanego wieku czy obciążeń genetycznych mogą skutecznie przeciwdziałać procesom sprzyjającym wystąpieniu udaru. Muszą jednak przede wszystkim wiedzieć co i w jaki sposób im zagraża. Większość ludzi w ogóle nie zdaje sobie sprawy z tego, że mogą być bardziej narażeni na pewnie choroby niż inni. Dlatego tak ważna jest edukacja prozdrowotna, akcje informacyjne organizowane przez służbę zdrowia oraz refundowane badania profilaktyczne. Niezwykle ważne jest propagowanie zdrowego stylu życia – odpowiedniego odżywiania, zrzucenia nadmiernej masy ciała i walki z otyłością, codziennego ruchu oraz odstawienia używek, takich jak papierosy. Istotne jest także wczesne wykrycie i leczenie chorób sprzyjających wystąpieniu udaru, między innymi cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, migotania przedsionków oraz zaburzeń krzepliwości krwi.

Jak pomóc osobie, u której podejrzewamy udar mózgu

Udar mózgu to stan bardzo niebezpieczny dla zdrowia i życia. Jeśli istnieje najmniejsze podejrzenie, że wystąpiło właśnie to schorzenie, należy jak najszybciej wezwać pogotowie lub przetransportować chorego do najbliższego dużego ośrodka medycznego z oddziałem ratunkowym. Konieczne jest również, aby w takim ośrodku znajdowały się urządzenia niezbędne do przeprowadzenia właściwej diagnostyki, czyli tomograf komputerowy i rezonans magnetyczny. W przeciwnym wypadku pacjent nie zostanie nawet właściwie zdiagnozowany. Jeśli samodzielny transport chorego jest niemożliwy, należy niezwłocznie wezwać pogotowie, a w czasie oczekiwania na ratowników i lekarza ułożyć chorego w pozycji bezpiecznej (bocznej), zabezpieczyć, aby nie zachłysnął się wymiocinami oraz monitorować tętno i oddechu. Przy podejrzeniu udaru w żadnym wypadku nie wolno zwlekać z wezwaniem pomocy, gdyż ważna może być każda minuta. Szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniego leczenia są dla chorego ogromną szansą na całkowite i szybsze dojście do sprawności sprzed udaru. Jeśli będziemy zwlekać z wezwaniem pogotowia lub zareagujemy nieumiejętnie (na przykład tracąc czas na wezwanie osoby niewykwalifikowanej zamiast od razu zadzwonić na pogotowie) zmniejszamy szanse chorego na powrót do zdrowia, ryzykujemy ludzkim zdrowiem, a nawet życiem. Nie jest również prawdą, że początkowe objawy można zlekceważyć. Od razu, gdy spostrzeżemy ryzyko, trzeba zgłosić się do lekarza.

Objawy, które mogą świadczyć o udarze mózgu

Objawy udaru mózgu nie należą do szczególnie charakterystycznych, przynajmniej w pierwszej jego fazie. Zwykle ogólny stan pacjenta i jego samopoczucie ulegają pogorszeniu, występują nudności i wymioty. Kolejnym objawem jest przeważnie utrata przytomności, która przechodzi w stan śpiączki. Nie należy lekceważyć żadnych niepokojących objawów i w przypadku jakiegokolwiek podejrzenia udaru należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. Szczególną ostrożność w tej kwestii powinny zachować osoby, które z jakiegoś powodu znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Symptomy, które mogą świadczyć o udarze mózgu, to również silny ból głowy, szczególnie miejscowy, opadanie kącików ust i zaburzenia widzenia. Z pewnością nie należy zbagatelizować tak poważnych objawów jak zaburzenia mowy, utrata równowagi, utrata czucia w kończynach oraz paraliż. Z dużym prawdopodobieństwem świadczą one o udarze mózgu. Mogą również wystąpić urojenia i omamy, częściowa lub całkowita amnezja i utrata zdolności zapamiętywania i przypominania, a nawet napad padaczkowy. Często do udaru dochodzi po bardzo intensywnym wysiłku fizycznym (u osób, które nie powinny go podejmować) oraz po doświadczeniu silnego stresu. Badaniem, które potwierdza lub wyklucza udar mózgu jest tomografia komputerowa, a w razie dodatkowych wątpliwości rezonans magnetyczny.

Czynniki zwiększające ryzyko udaru mózgu

Udar mózgu atakuje znienacka. Wiele osób, które przeszły udar, zupełnie się go nie spodziewały. Rzeczywiście, tego schorzenia nie da się przewidzieć, można jednak określić czynniki ryzyka, czyli sytuacje i zachowania sprzyjające wystąpieniu udaru mózgu. Przede wszystkim na udar narażone są osoby w podeszłym wieku, a ryzyko wzrasta znacząco po przekroczeniu siedemdziesiątego roku życia. Mówi się nawet, że pierwszą granicą wiekową, po przekroczeniu której należy zachować szczególną ostrożność, to pięćdziesiąt pięć lat. Nie oznacza to jednak, że udaru nie doświadczają osoby młode, a nawet dzieci. Poważnym czynnikiem ryzyka są predyspozycje genetyczne. Najbliżsi krewni osoby, która przeszła udar, znajdują się w grupie bardziej narażonej na to schorzenie. Podwyższone ryzyko występuje również, gdy istnieje wśród członków rodziny skłonność do zakrzepicy, żylaki, podwyższone ciśnienie krwi, zaburzenia krzepnięcia i krążenia. Niebezpiecznymi schorzeniami, mogącymi przyczynić się do udaru, są także cukrzyca, niedoczynność tarczycy i migotanie przedsionków. Ryzyko znacząco zwiększa się także przez niezdrowy tryb życia. Chodzi głównie o niewłaściwą dietę, palenie papierosów, brak ruchu i stałe przebywanie w pozycji siedzącej, a także nadużywanie alkoholu i narkotyków oraz otyłość. Ryzyko zwiększa ponadto przyjmowanie niektórych leków, na przykład antykoncepcji hormonalnej i hormonalnej terapii zastępczej.

Co to jest udar mózgu?

Udar mózgu to bardzo poważny problem medyczny. Przez specjalistów jest określany jako zespół objawów związanych z nagłym zaburzeniem funkcjonowania mózgu utrzymujący się przed dwadzieścia cztery godziny. Zasadniczo wyróżnia się dwa rodzaje udaru – krwotoczny i niedokrwienny. Udar krwotoczny jest spowodowany nagłym wylewem krwi do mózgu, natomiast przyczyną udaru niedokrwiennego jest zatrzymanie dopływu krwi do mózgu. W obu przypadkach zatem przyczynę stanowią zaburzenia krążenia. Objawy udaru bywają różne, a wynika to z jego lokalizacji – może uszkodzić różne części mózgu, odpowiedzialne za rozmaite funkcje organizmu. Każde nietypowe, niepokojące objawy należy natychmiast skonsultować z lekarzem, gdyż udar mózgu jest schorzeniem niezwykle niebezpiecznym, może spowodować trwałe uszkodzenie organizmu, a w wielu przypadkach prowadzi do śmierci. Każdy udar wymaga hospitalizacji, najlepiej na oddziale posiadającym specjalistyczny sprzęt i wykwalifikowany personel medyczny. Wiele osób, które przeszły udar mózgu, po hospitalizacji wymaga długotrwałej i żmudnej rehabilitacji, która pozwoli całkowicie lub częściowo przywrócić zaburzone przez udar funkcje ciała. Zwykle z osobą po udarze współpracuje grono specjalistów, między innymi neurolog, psycholog, psychiatra, fizjoterapeuta i logopeda.

Udar mózgu i rokowania

Jak będziemy mogli zauważyć, w przypadku zachorowania na pewne choroby, nie można mieć stuprocentowej pewności, że się będzie zdrowym po przeprowadzonej terapii, czy ewentualnej rehabilitacji. Tak też jest wtedy, gdy przechodzi się udar mózgu, którego skutki są zwykle trudne do przewidzenia, ponieważ wszystko zależy od tego, jak zachowa się dany organizm. Z tego też powodu trudno jest ustalić w takim przypadku jakieś rokowania, niemniej będą one zdecydowanie lepsze, jeśli pacjent od razu zostanie przewieziony do specjalistycznej placówki, w której natychmiast zostanie podłączony do odpowiedniej aparatury diagnostycznej i poddany leczeniu oraz całodobowej opiece lekarskiej. Tylko w takiej sytuacji rokowania mogą być w miarę zadowalające, jednak trzeba pamiętać o tym, że ostateczny wynik będzie mógł zostać ustalony dopiero po długoterminowym okresie rehabilitacji, w której pacjent powinien współpracować na tyle, na ile będzie w stanie. Objawy udaru mózgu mogą być naprawdę różne, w tym dotyczące porażenia, które może być rozległe, jak i połowiczne. W przypadku, kiedy udar mózgu dosięgnie bliską nam osobę, bardzo trudno jest się odnaleźć w takiej sytuacji i zarazem być wsparciem dla tej osoby, podnosząc ją na duchu podczas terapii i rehabilitacji. Warto jednak pomału oswajać się z myślą, że chory może już nigdy nie być w pełni sprawny – w takiej sytuacji znacznie łatwiej będzie można przyjąć do wiadomości to, że jednak rehabilitacja dała stuprocentową poprawę, niż jeśli okaże się, że jednak pacjent nie wrócił do pełnego zdrowia.

Udar mózgu i krzepliwość krwi

Problemów z krzepliwością krwi nigdy nie należy lekceważyć, ponieważ mogą one powodować różnego rodzaju powikłania, na przykład w momencie, kiedy będziemy mieli zaplanowaną operację. Nie da się ukryć, iż problem związany z krwią bardzo rzadko budzi nasze głębokie obawy, głównie dlatego, że nie odczuwamy tego, czy nasza krew zachowuje się prawidłowo, czy też nie. Dopiero, kiedy dojdzie już do poważnych zmian w organizmie zaczynamy być osłabieni, miewać bóle i zawroty głowy, ale wciąż jeszcze nie odbieramy tego jako sygnału, że coś może być nie tak z naszą krwią. Dzieje się tak dlatego, że takie objawy mogą występować z wielu różnych powodów, na przykład dlatego, że za dużo pracujemy, za rzadko wychodzimy na świeże powietrze, jesteśmy niezbyt aktywni fizycznie, itp. Niemniej jeśli takie stany się powtarzają, powinno nas to w końcu zaniepokoić na tyle, by udać do lekarza na badania. Jeśli zbagatelizujemy sobie taką sytuację, jedną z konsekwencji może być udar mózgu, którego skutki mogą być dla nas tragiczne i niekiedy nawet nieodwracalne. Bardzo często problemy z krwią mają osoby, u których występuje niedrożność tętnic zaopatrujących mózg, czy zaburzenia rytmu serca, dlatego też konieczne jest wykonanie odpowiednich badań, by lekarz mógł ustalić przyczynę takiego naszego nie najlepszego samopoczucia.

error: Content is protected !!